ETKİNLİĞİN KAPSAMI

Bu etkinlik, İzmir ilindeki devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören İlk ve Acil Yardım Programı, Hemşirelik Bölümü ve Tıp Fakültesi öğrencilerine yönelik olarak planlanmıştır. Etkinlik, afet ve kitlesel olaylarda disiplinlerarası acil sağlık müdahalesine ilişkin bilgi, beceri ve tutumların geliştirilmesini amaçlayan, teorik ve uygulamalı eğitimlerden oluşan simülasyon temelli bir eğitim programıdır.

Program kapsamında katılımcılara afet yönetiminin temel ilkeleri, afet risk azaltma ve hazırlık çalışmaları, olay yeri yönetimi, olay komuta sistemi, kitlesel yaralı yönetimi, triyaj uygulamaları (START) hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, temel ve ileri yaşam desteği, hava yolu yönetimi, kanama kontrolü, şok yönetimi, immobilizasyon, güvenli hasta taşıma, KBRN olaylarına yaklaşım, psikolojik ilk yardım, ekip liderliği ve disiplinlerarası ekip çalışması konularında güncel ve kanıta dayalı bilgiler sunulacaktır.

Türkiye’nin afet ve kitlesel olaylar açısından yüksek risk taşıması, son yıllarda yaşanan büyük afetlerin hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinin önemini ortaya koyması ve sağlık eğitiminde afet yönetimine yönelik disiplinlerarası uygulamalı eğitimlerin sınırlı olması bu etkinliğin hazırlanmasındaki temel itici gücü oluşturmuştur. Ayrıca simülasyon temelli eğitimin bilgi, beceri, ekip çalışması ve klinik karar verme yetkinliklerini geliştirmedeki etkinliği dikkate alınarak, farklı sağlık disiplinlerinden öğrencilerin afet ve kitlesel olaylara hazırlık düzeylerini artıracak uygulamalı ve disiplinlerarası bir eğitim programının gerçekleştirilmesi planlanmıştır.

Eğitim programı, teorik bilgilerin çevrimiçi ortamda verilmesi ve uygulamalı eğitimlerin yüz yüze gerçekleştirilmesi esasına göre hibrit olarak planlanmıştır. Eğitim modeli; etkileşimli dersler, olgu tartışmaları, beceri istasyonları, küçük grup çalışmaları, senaryo temelli uygulamalar, takım çalışması etkinlikleri, yüksek gerçeklikli simülasyonlar ve yapılandırılmış çözümleme (debriefing) oturumlarından oluşmaktadır.

Simülasyon senaryoları; deprem, orman yangını, sel, endüstriyel kazalar, zincirleme trafik kazaları, patlama, KBRN olayları ve diğer kitlesel yaralanmalı acil durumları kapsayacak şekilde hazırlanacaktır. Böylece katılımcılar, gerçek afet koşullarını yansıtan güvenli bir öğrenme ortamında klinik karar verme, etkili iletişim, liderlik, ekip koordinasyonu ve kriz yönetimi becerilerini geliştirme fırsatı bulacaklardır.

Eğitim programı beş gün sürecek olup;

-1.gün 9 saat (7 ders teorik tek şube, 2 ders saati yüzyüze 3 grup şeklinde uygulama dersi)

-2. Gün 8 saat ( 5 ders teorik tek şube, 3 ders saati yüzyüze 3 grup şeklinde uygulama dersi)

-3.gün 9 saat (6 ders teorik tek şube, 3 ders saati yüzyüze 3 grup şeklinde uygulama dersi)

-4.gün 8 saat (6 ders teorik tek şube, 2 ders saati yüzyüze 3 grup şeklinde uygulama dersi)

-5.gün 9 saat (1 ders teorik tek şube, 8 ders saati yüzyüze 3 grup şeklinde uygulama dersi)

Toplam 25 saat çevrimiçi teorik ders tek şube, 18 saat 3’erli gruplar şeklinde yüzyüze uygulama dersi olarak gerçekleştirilecektir.

 

Eğitim Yöntemleri;

Etkileşimli anlatım, soru-cevap, olgu tartışması, problem temelli öğrenme, beceri istasyonları, küçük grup çalışması, senaryo temelli öğrenme, yüksek gerçeklikli simülasyon, OSCE ve yapılandırılmış debriefing olarak planlanmıştır.

Katılımcıların kuramsal bilgi düzeyleri eğitim öncesi ve sonrasında uygulanacak ön test ve son test ile değerlendirilecektir. Uygulamalı eğitimlerde ise beceri kontrol listeleri kullanılarak performans değerlendirmesi yapılacaktır. Her simülasyon uygulamasının ardından gerçekleştirilecek yapılandırılmış debriefing oturumları ile katılımcıların deneyimlerini analiz etmeleri, güçlü yönlerini belirlemeleri ve gelişime açık alanlarını fark etmeleri sağlanacaktır.

Eğitim programının sonunda katılımcıların uygulamalı klinik becerilerinin objektif ve yapılandırılmış biçimde değerlendirilmesi amacıyla 5 istasyonlu OSCE (Objektif Yapılandırılmış Klinik Sınav) uygulanacaktır. OSCE kapsamında; Triaj, Hava Yolu Yönetimi ve Ventilasyon, Kanama Kontrolü, Travma Yönetimi ve Takım Çalışması olmak üzere beş farklı istasyon oluşturulacaktır.

Toplam 30 katılımcı, uygulamalı eğitimlerde olduğu gibi 10’ar kişiden oluşan 3 karma disiplinlerarası gruba ayrılacaktır. Her grup, OSCE istasyonlarında belirlenen sıra doğrultusunda ilerleyerek tüm istasyonları tamamlayacaktır. Böylece her katılımcı beş OSCE istasyonunun tamamında değerlendirilecektir.

Her istasyonda, önceden hazırlanmış standart beceri kontrol listeleri ve puanlama kriterleri kullanılacaktır. Katılımcıların teknik becerileri, klinik karar verme, hasta güvenliği, iletişim, liderlik ve ekip çalışması becerileri objektif ölçütler doğrultusunda değerlendirilecektir. OSCE sonunda her katılımcı için istasyonlardan elde edilen puanlar değerlendirilerek uygulamalı yeterlilik düzeyi belirlenecektir.

Program sonunda katılımcıların afet ve kitlesel olaylarda disiplinlerarası ekip anlayışıyla güvenli, hızlı, etkili ve kanıta dayalı acil sağlık müdahalesi gerçekleştirebilecek bilgi, beceri ve yetkinlik düzeyine ulaşmaları hedeflenmektedir. Ayrıca farklı sağlık disiplinleri arasında iş birliğinin güçlendirilmesi, afetlere hazırlık kapasitesinin artırılması ve hasta güvenliğinin geliştirilmesine katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Eğitim etkinliğinin eğitim içeriği, eğitim yöntemleri, uygulama süreçleri ve organizasyonel boyutlarının katılımcılar tarafından değerlendirilmesi amacıyla, etkinlik sonunda Katılımcı Memnuniyet Anketi uygulanacaktır. Anket, etkinliğin amaç ve hedefleri doğrultusunda hazırlanmış olup katılımcıların eğitim sürecine ilişkin görüşlerini sistematik olarak belirlemeyi amaçlamaktadır.

Katılımcı Memnuniyet Anketi; eğitim içeriğinin uygunluğu ve yeterliliği, teorik eğitimlerin anlaşılabilirliği, beceri istasyonları, senaryo temelli öğrenme, yüksek gerçeklikli simülasyon, yapılandırılmış debriefing, OSCE uygulaması, eğiticilerin yeterliliği, disiplinlerarası çalışma, eğitim materyalleri ve ortamları, etkinlik organizasyonu ve genel memnuniyet boyutlarını değerlendiren 25 maddelik 5’li Likert tipi bir formdan oluşacaktır. Ayrıca simülasyon, beceri istasyonları, OSCE ve yapılandırılmış debriefing gibi temel eğitim yöntemlerine ilişkin maddeler ayrıca incelenecektir.

Anketin sonunda yer alan açık uçlu sorular aracılığıyla katılımcıların etkinliğin güçlü yönleri, geliştirilmesi gereken yönleri ve gelecekte düzenlenecek benzer eğitimlere ilişkin önerileri alınacaktır. Açık uçlu yanıtlar içeriklerine göre gruplandırılarak değerlendirilecek ve elde edilen geri bildirimler etkinliğin geliştirilmesine yönelik kullanılacaktır.

Katılımcı memnuniyet sonuçları, etkinliğin eğitimsel etkililiğinin değerlendirilmesinde tek başına bir başarı ölçütü olarak kullanılmayacak; ön test-son test sonuçları, beceri kontrol listeleri ve 5 istasyonlu OSCE sonuçları ile birlikte ele alınacaktır. Böylece etkinliğin bilgi kazanımı, uygulamalı beceri gelişimi, klinik karar verme, ekip çalışması ve katılımcı deneyimi açısından çok boyutlu olarak değerlendirilmesi sağlanacaktır.

Etkinlikte görev alacak eğiticiler; farklı üniversitelerde görev yapan Acil Yardım ve Afet Yönetimi, Halk Sağlığı, Afet Tıbbı ve simülasyon temelli sağlık eğitimi alanlarında uzman öğretim üyeleri ile İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Acil Sağlık Hizmetleri Başkanlığı bünyesinde görev yapan Acil Tıp Uzmanları, Eğitim Birimi Sorumluları, Ambulans Servisi Başhekimliği eğiticileri ve deneyimli paramedik eğiticilerinden oluşmaktadır.

Eğitim ekibinde ayrıca Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE) eğitmenleri, AFAD İl Müdürlüğü afet yönetimi uzmanları, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü Ambulans Komuta Sistemi (AKS) bünyesinde görev yapan ambulans sevk ve koordinasyonu ile olay komuta sistemi konusunda deneyimli personel ve İzmir Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı bünyesinde görev yapan yangın güvenliği, teknik kurtarma, araç içi kurtarma ve tehlikeli madde olayları konusunda uzman eğiticiler yer almaktadır.

Bu disiplinlerarası eğitici kadrosu sayesinde katılımcılar; afet yönetimi, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, medikal kurtarma, olay yeri güvenliği, teknik kurtarma, triyaj, olay komuta sistemi, kurumlar arası koordinasyon ve simülasyon temelli ekip çalışması konularında hem güncel bilimsel bilgiye hem de gerçek saha deneyimine dayalı uygulamalı eğitim alma fırsatı bulacaktır.

Eğitici kadrosunun afet yönetimi, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri, simülasyon temelli eğitim ve bilimsel araştırmalar konularındaki deneyimleri, katılımcıların yalnızca mesleki bilgi ve becerilerini geliştirmekle kalmayacak; aynı zamanda kanıta dayalı uygulamalar, akademik gelişim ve disiplinlerarası çalışma kültürü kazanmalarına da katkı sağlayacaktır.

Etkinlik hazırlıkları kapsamında proje için ayrıntılı bilgilerin yer aldığı bir web sayfası oluşturulmuş, duyuru materyalleri hazırlanmış ve başvuru sürecinin yürütülmesine yönelik teknik altyapı planlanmıştır. Katılımcı başvuruları proje web sayfası üzerinden alınacak ve önceden ilan edilen değerlendirme ölçütleri doğrultusunda değerlendirilecektir. TÜBİTAK desteğinin kesinleşmesinin ardından etkinlik, Dokuz Eylül Üniversitesi ve paydaş kurumların resmî internet sayfaları, sosyal medya hesapları, e-posta duyuruları ve dijital afişler aracılığıyla geniş kitlelere duyurulacaktır. Etkinliğin tüm tanıtım materyallerinde ve etkinlik sürecinde TÜBİTAK desteği görünür şekilde belirtilecektir.

Etkinliğin planlanması sürecinde Dokuz Eylül Üniversitesi Rektörlüğü ve Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu ile gerekli görüşmeler gerçekleştirilmiş, etkinliğin 12–16 Nisan 2027 tarihleri arasında düzenlenebilmesi için kurumsal destek sağlanmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hamdi Şükür KILIÇ tarafından, etkinliğin TÜBİTAK tarafından desteklenmesi hâlinde üniversitenin gerekli akademik, idari ve fiziki altyapı desteğini sağlayacağı beyan edilmiş olup, ilgili izin yazısı başvuru ekinde sunulmuştur.

TÜBİTAK desteğinin kesinleşmesinin ardından etkinlik; Dokuz Eylül Üniversitesi resmî internet sayfası, proje web sayfası, sosyal medya hesapları, e-posta duyuruları ve dijital afişler aracılığıyla duyurulacaktır. Başvurular proje web sayfası üzerinden çevrim içi olarak alınacaktır.

Etkinliğin teorik eğitimleri Dokuz Eylül Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından kullanılan Sakai Öğrenme Yönetim Sistemi (Sakai LMS) üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirilecek, uygulamalı eğitimler ise Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu bünyesinde bulunan 3 adet 50 kişilik derslik, konferans salonu, beceri laboratuvarları ile Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi İyi Hekimlik Uygulamaları ve Simülasyon Merkezinde yürütülecektir.

Programa, İzmir ilindeki devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören 10 İlk ve Acil Yardım Programı, 10 Hemşirelik Bölümü ve 10 Tıp Fakültesi öğrencisi olmak üzere toplam 30 kursiyer kabul edilecektir. Programa katılım ücretsiz olup katılımcılardan herhangi bir ücret talep edilmeyecektir.

Başvurular 1 Şubat–15 Mart 2027 tarihleri arasında proje web sayfası üzerinden alınacak, değerlendirme süreci son başvuru tarihini izleyen 7 iş günü içerisinde tamamlanacak ve sonuçlar adaylara e-posta yoluyla bildirilecektir. Programa kabul edilen katılımcılar için devam zorunluluğu bulunmakta olup, eğitim programını başarıyla tamamlayan kursiyerlere katılım belgesi verilecektir.

Katılımcılar, TÜBİTAK BİDEB 2237-A Bilimsel Eğitim Etkinliklerini Destekleme Programı ilkeleri doğrultusunda, şeffaflık, tarafsızlık ve fırsat eşitliği esas alınarak belirlenecektir. Başvurular aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirilecektir:

*İzmir ilindeki devlet ve vakıf üniversitelerinde İlk ve Acil Yardım Programı, Hemşirelik Bölümü ve Tıp Fakültesi’nde kayıtlı ve devam eden öğrenci olmak,

*Başvurunun proje web sayfası üzerinden eksiksiz ve belirtilen süre içinde yapılmış olması,

*Adayın TÜBİTAK Araştırmacı Bilgi Sistemi (ARBİS)’ne kayıtlı olması,

*Daha önce TÜBİTAK 2237-A kapsamında aynı içerikte bir eğitim etkinliğine katılmamış olması,

*Genel akademik başarı düzeyi (GANO),

*Kontenjanın aşılması durumunda, yukarıdaki ölçütleri sağlayan adaylar arasında başvuru tarih ve saatinin dikkate alınması,

*Katılımcı grubunda üniversite, bölüm ve cinsiyet açısından dengeli bir dağılımın sağlanması,

*Proje yürütücüsü veya proje ekibinde görev alan kişilerle birinci derece akrabalık ilişkisinin bulunmaması,

*OHAL kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler doğrultusunda kamu görevinden veya ilgili kurumlardan çıkarılmamış olması.

Katılımcı seçimi, oluşturulacak değerlendirme komisyonu tarafından önceden ilan edilen ölçütler doğrultusunda gerçekleştirilecek; değerlendirme sonuçları kayıt altına alınarak şeffaf bir şekilde yürütülecektir.

Yaygın Etki

            Bu etkinliğin, afet ve kitlesel olaylara hazırlık konusunda sağlık alanında öğrenim gören            öğrencilerin bilgi, beceri ve yetkinliklerinin geliştirilmesine, disiplinlerarası ekip çalışması   kültürünün güçlendirilmesine ve simülasyon temelli eğitim uygulamalarının       yaygınlaştırılmasına önemli katkılar sağlaması beklenmektedir. Program sonunda           katılımcıların edindikleri bilgi ve deneyimleri kendi üniversitelerinde ve uygulama alanlarında             paylaşmalarıyla iyi uygulama örneklerinin yaygınlaşmasına katkı sunulacaktır.

            Etkinlik sonucunda oluşturulacak eğitim materyalleri ve kazanımların farklı üniversitelerde       benzer eğitim programlarının geliştirilmesine kaynak oluşturması, afet ve kitlesel olaylara       hazırlık kapasitesinin artırılması, hasta güvenliğinin desteklenmesi ve hastane öncesi acil sağlık           hizmetlerinin niteliğinin geliştirilmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Böylece etkinliğin    yalnızca katılımcılar üzerinde değil, sağlık eğitimi veren kurumlar ve afet yönetimi alanında         faaliyet gösteren paydaşlar üzerinde de sürdürülebilir ve çarpan etkisi oluşturması             amaçlanmaktadır.